Gecenin koynunda
Naviga
9.06.2020
A | a
Gecenin koynunda

Gece seyirleri kolay değildir ve birçok denizci için gerginlik sebebidir. Verimli bir hazırlık evresine, rotanıza konsantre olmayı ve iyi ekip arkadaşlarını eklerseniz, bu işi keyfe dönüştürebilirsiniz.

YAZI: ŞULE KAYA

 

Gece seyri yapabilmek zaman kazandırdığı gibi istediğiniz anda istediğiniz yere gitme fırsatını yani özgürlüğünüzü size verir. Gün ışığına hapsolmaktan kurtarır. Deneyim istediği kesindir. Gündüz rahatlıkla seyir yapmaya başladığınızda artık geceleri de yola çıkmanın zamanı gelmiş demektir. Daha önce gece seyir tekniklerini Naviga sayfalarında (bknz; Mart 2018 sayı 174 ve Ocak 2008, sayı 52) sizlere anlatmıştık. Bu yazıda denizcilerinden derlediğimiz seyrinizi kolaylaştıracak, daha rahat hale getirecek bazı önerilerde bulunacağız.

Öncelikle mürettebatın hepsinde can yeleği ve güçlü bir el feneri mutlaka olmalı. Yelkenlerin donanımını sürekli kontrol etmek gerektiğinden el feneri gece seyrinin en önemli yol arkadaşıdır. El fenerini kullanırken dikkat etmeniz gereken iki önemli şey var: Yelkenler değişirken ışığın en güçlü modda olmamasına dikkat etmek ve feneri açmadan önce dümenci ve diğerlerini uyarmak. Çünkü fenerin güçlü ışığı, gecenin karanlığında gözünüze geldiğinde etrafı göremezsiniz. Deneyimli denizciler el fenerinde kırmızı ışığın kullanılmasını tavsiye ediyor. Çünkü kırmızı ışık göz almaz. Eğer kırmızı ışığa sahip feneriniz yoksa, yine deneyimli denizcilerden kolay bir uygulama: Fenerin camını kırmızı filmle kaplayın ya da boyayın.

Aydınlatma konusunda kafa lambalarının büyük rahatlık sağladığı bir gerçek. Ancak kafasında lamba bulunan mürettebat, dümenciye ya da diğerlerine baktığında parlak ışık da doğrudan o yöne dönercek ve karşısındakinin gözünü olacaktır. Dolayısıyla kafa lambası alırken kırmızı ışıklı olanı tercih edin.

Feneri sürekli açık tutmamanız bir başka tavsiye. Hem daha az enerji harcamak hem de gözleri gereksiz yere almasını önlemek için sadece gerekli anlarda açmak en akıllıcası. Figaro ve Mini Transat yarışçılarının gözlerini bağlayarak antrenman yaptıklarını da buraya not olarak düşelim. Aslında en doğrusu gece seyirlerinin mümkün olduğu kadar fener ışığı yerine ay ışığı eşliğinde yapılması. Özellikle dolunayda etrafınızı çok daha iyi görebilirsiniz.

Gece karanlığında halatları seçmek zorlaşır. Dolayısıyla halatları düzenli tutmak karanlıkta daha büyük önem kazanır. Hava kararmadan önce tüm halatları düzenlemeniz ve gece boyunca  düzenli şekilde tutmanız size büyük kolaylık sağlayacaktır.

Gece seyirlerinde deneyimli açık deniz yelkencileri halatların, kontrast renklerle işaretlenmesinin de işleri kolaylaştırdığını söylüyor. Hangi rengin hangi halata ait olduğunu mürettebatınıza anlattığınızda karanlıkta gerekli olanı bulmak çok daha kolay olacaktır.

Yelkenlerin uç noktalarına ve kenarlarının belirli bölgelerine yapıştıracağınız reflektörlü bantlar da seyir boyunca yelkenlerin şeklini daha kolay gözlemlemenizi sağlar. Reflektörlü bantla işaretleyebileceğiniz bir başka donanım da dümen. Tam ortada olduğu pozisyonda dümenin üstüne yapıştıracağınız bir işaret seyirlerinizi çok daha rahat hale getirir.

Yarışmıyorsanız geceleri yelkenleri küçültmek ve biraz daha yavaş seyir yapmak daha doğrudur. Eğer teknede iki kişiyseniz, üst üste gece seyri yapmamanız tavsiye ediliyor. Çünkü üçer saatlik nöbetler -konsantrasyonunuzu koruyabileceğiniz en uzun süre üç saat- bir süre sonra çok yorucu hale geliyor. Eğer uzun seyirler yapacaksanız teknede iki kişiden fazla olmalısınız.

 

Atıştırmalıklar hazırlayın

Uzun seyirlerde yeme ve içme de çok önemlidir. Öğün atlamamak gerektiği gibi arada da mideleri sevindirmek şart. Özellikle de konsantrasyonun daha yüksek olması gerektiği gece seyirlerinde. Enerjinizi korumak, zihninizi uyanık, moralinizi yüksek tutmak için yemek işini kesinlikle ihmal etmemek gerekiyor. Normalde geceleri uyumaya alışkın olan bedenimizi arada içeceğimiz sıcak ya da soğuk içeceklerle -alkolsüz olması gerektiğini belirtmemize gerek yok sanırız-, atıştırmalıklarla ayakta tutabiliriz. Hele bir de soğuk bir havada seyir yapıyorsanız, fincanınızla içebileceğiniz çorba, seyrinizin keyif kat sayısını artırır.

Bir başka önemli nokta da uyku. Tüm mürettebatın uykusunu almış olması şart. Aksi takdirde karar vermek zorlaşır, refleksler zayıflar. Deneyimli denizciler genellikle nöbette en az iki kişi olmasını tavsiye ediyor. Böylece herhangi bir iş yapmak gerektiğinde, nöbette olmayanları uyandırmaya gerek kalmaz. Ayrıca sohbet etmek uyanık kalmayı da kolaylaştırır. Görev değişimi yapılabilir ve nöbet çok daha hızlı geçer.

Özetle işin uzmanları gece seyri öncesi şunları öneriyor:

* Teknenizi gece seyrine hazırlayın. Halatları işaretleyin, güverte yerleşimi ile ilgili mürettebatı bilgilendirin.

* Gece gözünüzün karanlığa alışması yaklaşık üç saati bulabilir.

* Fenerlerde beyaz ışık yerine kırmızı ışık kullanın. Eğer kırmızı ışıklı feneriniz yoksa merceği kırmızı bir filmle kaplayabilir ya da boyayabilirsiniz.

* Nöbetlere başlamak için gece yarısını beklemeyin, erken başlayın. Vücudun uyum sağlaması için zaman verin.

* Yeme ve içmeyi atlamayın. Kendinize güzel atıştırmalıklar hazırlayın.

* Güvenliği elden bırakmamak için nöbette tek kişi olmamasına dikkat edin. Eğer tek kişi olmak zorundaysa nöbet sürelerini kısaltın.

* Nöbetlerde kendinizi çok yormamaya çalışın. Vücut yorulursa karar vermek zorlaşır, konsantrasyon bozulur.

 

Dikkat!

Gece seyrinin olmazsa olmaz en önemli kuralı şudur: Havuzlukta vardiya sırasında başüstünde bir hareket yapacaksanız, daha da doğrusu havuzluktan dışarıya çıkmanızı gerektirecek bir durum varsa, bunu kati surette tek başınayken yapmayacaksınız. Mutlaka birini havuzluğa davet edeceksiniz ve ondan sonra eyleme girişeceksiniz. Bu eylem sırasında da zaten can yeleğiniz üzerinizde olacak, ayrıca can kayışı (ipi) bağlamadan havuzluğu terk etmeyeceksiniz.