Alarga planlaması
Naviga
6.10.2020
A | a
Alarga planlaması

Her şeyden uzakta olma hissinin en tatmin edici yollarından biri alargada kalmak. Ancak karadan bağımsız yaşamak iyi planlama ister; elektrik tüketimi, içme ve kullanma suyu idaresi, yiyecek tüketimi hesabı, atıkların toplanması gibi konular tek tek ele alınmalıdır.

Yazı: AYŞEGÜL BAKIŞ FOTOĞRAFLAR: NAVİGA ARŞİVİ

 

Alargadasınız… Teknenin burnu rüzgâra dönmüş, tatlı tatlı sallanıyorsunuz… Güneşin doğuşunu-batışını izliyor, ay dedeyi selamlıyorsunuz, karanın ışıklarından ve gürültüsünden uzakta -üstelik de sosyal mesafenizi koruyarak- tercih edilmiş bu yalnızlığın ve sakinliğin tadını çıkarıyorsunuz… Peki bu ‘ıssız adamlığı’ kaç gün sürdürebilirsiniz?

Alargada kalmayı planladığınız süre, yapacağınız hazırlık için elbette önemli ama seyre çıkarken dikkat edilmesi gerekenler listesi burda da geçerli.

Bunun dışında alargada yaşam kendi kendine yetebilme felsefesi üzerine kuruludur. Dolayısıyla sık sık bozulma ihtimali olan, fazla elektrik harcayan donanım yerine daha basit, manuel olanları tercih etmelisiniz.

Alargada kalacağınız yere uzun bir seyirle ulaşacaksanız ya da duraklarınız arasında uzun seyirler yapacaksanız, yedekler konusuna dikkat etmelisiniz. Bununla ilgili daha önce çok kapsamlı yazılar yayınladığımız için o konunun detaylarına tekrar girmeyelim. (Bknz. Naviga Eylül 2015, sayfa 74, Püf Noktası ve Haziran 2019, sayfa 116 Kısmet Güzelim’den)

Alargada uzun süre geçirecekseniz, şişme botunuza güvenmeli, botun dıştan takma motorunun yeterince yakıtı olduğundan emin olmalısınız. Yakın mesafelerde ufak tefek malzemeyi taşımak ya da varsa dört ayaklı miçonuzun tuvalet ihtiyacını gidermek için stand up paddle (SUP) edinmeyi düşünmelisiniz. Teknede hareketsiz kalan kaslarınızı çalıştırmak için de harika bir antrenman aracıdır.

Sıkılırım diye korkmayın, alargada olduğunuzda bile arkadaş edinebilirsiniz. Koydaki diğer teknelerle sosyalleşebilirsiniz. Botunuzla karaya çıkıp yürüyüşler yapabilirsiniz.

Uzun süre kablosuz ağ bağlantınız olamayacağı için mobil servis sağlayıcınızla limit aşımı ücretleri konusunu görüşmenizde fayda var ama bir süredir fazlasıyla maruz kaldığımız ekranlardan uzak kalıp internet detoksunu denemek için bu aradığınız  fırsat olabilir.

Gelelim alargada dikkat edilmesi gereken ana başlıklara...



 

Demirleme

Koylarda alarga esnasında her tekne sahibi, bir başka teknenin en azından fikren ondan rahatsız olabileceğini düşünmelidir. Çıpa atma yerinizi seçerken başka bir teknenin salınım dairesine asla girmemelisiniz.

Alargadayken çıpa işaretlerini unutmayın:

Siyah küre: Demirdeyim gündüz işareti

Şamandıralı tripline (Demir kurtarma halatı): Demire el incesiyle bağlı olan küçük bir şamandıra.

Bir koya girerken başka teknelerden uzak durun veya diğer teknelerin kaptanlarıyla konuşun. Ne kadar zincir attığını ve demirinin nerede olduğunu öğrenin. Denizde saygısızlık ve dikkatsizlik herkes için tehlikeli durum yaratır, bunu yapmayın...

(Bknz. Naviga Eylül 2015, sayfa 92)

Komşu teknelere yeterince uzak olduğunuz noktada, önceden hazırladığınız demiri, teknenin pruvası rüzgâra döndürüp, yavaş yavaş tornistan yaparak temiz tabana yatırın. Gecelemek için derinliğin en az 5 katı olacak yerde zincir yatırılmalı ve kuvvetli bir tornistanla demirin tutup tutmadığı kontrol edilmeli. Eğer rüzgâr varsa (hafif bile olsa), zincir derinliğin en az 7 katı dibe döşenmeli. Zincirin uzunluğu yetmezse ve ek halat varsa, derinliğin 10 katı olmalı. Bu yüzden zincir uzunluğuna göre demirleme yeri arayın. Koyda kalan teknelerin hareketleri, değişik sebeplerle farklı olabilir. Teknelerin gövde yapısı, salma tipi ve ağırlığı nedeniyle kimi tekne demirde çok, kimi az döner. Koyun her yerinde rüzgâr aynı yön ve şiddette esmeyebilir. Akıntı da farklı olabilir. O yüzden başka bir teknenin attığı zincir uzunluğuna göre hareket edebileceği daire içerisine girmeyin. Sizin ‘alanınız’a girmek isteyen olursa reddedin, buna hakkınız var.

Her şeyden emin olduktan sonra demir küresini çekin ve zincire bosa vurun. Teknenin tarayıp taramadığını anlamak için değişik duruşlarda kıyıdan kerteriz alın. Gece için demir fenerini (doğrusu başüstünde beyaz ışıktır ancak demir feneri olarak tepe ışığı da kullanılıyor) yakmayı unutmayın!

Hava sakin olsa da iyi bir denizci arada bir kerterezleri (teknenin duruşunu) kontrol eder. Hava konusunda herhangi bir şüpheniz varsa, demir vardiyası tutun. Sonuçta çıpanın tekneyi aynı yerde tutma garantisi yok.


 

Su

Teknede su yapıcı varsa tasarruf etmenin önemi yok diye düşünmeyin. Tekne hayatında her şeyi ölçülü kullanmak esastır. Su yapıcı da neticede çalışırken elektrik harcayacağı için siz siz olun suyu dikkatli kullanmaktan vazgeçmeyin. Mutfak lavabosunda doğrudan deniz suyu musluğu bulunması müthiş bir rahatlıktır, eğer böyle bir imkanınız varsa mutlaka yaptırın. Portuçlarda bidonlarla ilave su taşıyabilirsiniz.

Bulaşık en fazla su tüketilen yerlerden biridir. Bulaşıkları evyenin ya da geniş bir çanağın içinde su, doğa dostu sabunla çalkalayarak temizlerseniz daha az su harcarsınız. Küçük bir tavsiye; bulaşıkları durularken fısfıslardan kullanmak su tüketimini ciddi oranda azaltır. Lavabonun yanında bulundurmakta fayda var.

Duş alırken mümkün olduğunca kontrollü su kullanmak gerekir. Günde birden fazla denize giriliyorsa, sadece yüzünüzü yıkayıp tatlı su ile duş alımını en sona bırakılabilirsiniz.

İçme suyuna gelirsek; öncelikle gün ve kişi sayısı hesabı yaparak içme suyu almak, taşımak, teknede yerleştirmek sonra da her gün sarfiyatı kontrol etmek önemli. Günlük kişi başı 2-2,5 litre içme suyu hesaplamalısınız. Yemek ve çay için kullanılacak suyu da ayrıca düşünmek gerek. Plastik şişeleri boşaldıktan sonra büküp havasını boşaltarak katlarsanız ve kapağını kapatırsanız fazla yer kaplamaz.

Su tanklarından birini mutlaka yedek olarak ayırın. Daha büyük olan su tankının vanasını kapalı tutmaya dikkat edin ki son tanka geldiğinizde daha dikkatli olmanız gerektiğini anlayın.

Elektrik

Elektronikler, buzdolabı, telefon, bilgisayar, tablet, teknedeki aydınlatmalar ve diğer tüm elektrik ihtiyacı duyan ekipmanı düşündüğünüzde uzun süre karadan bağımsız kalacaksanız teknenizin enerji yönetimine kafa yormanız gerekir. Telefonlar için taşınabilir yedek şarjlar bulundurmak iyi fikir olabilir.

Jeneratörünüz varsa da koyda başka tekneler olduğunda denizcilik nezaketi gereği kullanmamaya çalışın.

Alargada vakit geçirmenin sürekli bir tercih olacağını düşünüyorsanız güneş panellerine ya da rüzgâr jeneratörüne yatırım yapmayı düşünebilirsiniz. Ülkemiz özellikle sezonda güneşli günler açısından çok cömert olduğundan doğru model seçerseniz elektrik ihtiyacınızı tamamen güneş panelinden karşılayabilirsiniz. Rüzgâr jeneratörünün yeni modellerinde ses seviyesi git gide düşse de yine de pervanelerin dönüşü bir ses çıkaracaktır. Bundan ötürü alargada –komşu tekneleri de düşünürseniz- çok huzurlu bir seçim olmayabilir.

12V olmayan elektrikli aletler için invertör bulundurmalısınız.

Teknelerde elektrik tüketicisi buzdolaplarıdır. O nedenle kullanırken çok dikkatli olmak, kapağını uzun süre açık bırakmamak gerekir. Kapaklarının iyice kapandığından emin olun. Kapakların etrafındaki lastik contaların hasarsız olduğunu sık sık kontrol edin. Zamanla eriyen bu contalar soğuk hava kaçağına neden olabilir. Dolapları yerleştirirken havanın dolaşabileceği aralıklar bırakın ki derecesi her yerinde eşit olabilsin.

Aşağıda örnek olabilecek bir elektrik tüketim tablosu bulabilirsiniz:



Yemek

Mutfak ve yeme alışkanlıkları kişiden kişiye çok değişkenlik gösterir. Yanda Cumhur Gökova’nın bir haftalık turları için örnek olarak verdiği listeyi bulabilirsiniz. Teknedeki kişi adedi ve alışkanlıklarınıza göre bu listeyi kişiselleştirebilirsiniz. Son dönemde yaşadığımız sokağa çıkma yasakları sayesinde tekne yaşamından aşina olduğumuz mutfak-alışveriş planlamasına iyice hakim hale geldik.

Tekne mutfağı için alışveriş sırasında en önemli konulardan biri de atık yönetimini göz önünde bulundurmaktır. Eğer gittiğiniz koyda çöp atma şansınız olmazsa yenip bitenlerin artığını alargada kaldığınız süre boyunca teknede bulunduracağınızı unutmayın.

Tekneye aldığınız her yiyeceği -meyve, sebze, kutulu ürünler vs- mutfağınıza sokmadan önce sudan geçirin. İçindekini tükettiğiniz kutu ve poşetleri de çöpe atmadan önce tuzlu suyla şöyle bir çalkalayın. Biten her şeyin kabını küçültün.

Dikkat! Gündüzleri demir fenerini kapatmayı unutmayın, aküleri bitirebilirsiniz. GPS’in demir tarama alarmı vardır ama bütün elektroniği açık bırakırsanız (özellikle yeni aletlerin bütün göstergeleri birbirine bağlı) daha çok elektrik harcarsınız! En iyisi manuele dönün (yani demir vardiyası tutun)...

Ortalama bir teknede demir atıp tornistanda (motoryatlar için tekneyi normalde tornistanda 6 knot civarı yapacak devirde) deneyip taramadığını test ederiz. Ancak rüzgâr arttığında demirimiz büyük ihtimalle taramaya başlayacaktır. Diğer bir sıkıntılı durum da demir attıktan sonra rüzgârın yön değiştirmesidir. Özellikle gece siz uykudayken rüzgâr yön değiştirirse çok sevimsiz bir durumda uyanabilirsiniz. İşte bu tip durumlar için en iyi çözüm çift demirde yatmak olabilir. Baştan çift demir, tandem demirleme, baştan kıçtan çift demir yöntemleri uygulanabilir. (Bknz. Naviga Ocak 2016, sayfa 80, Püf Noktası)



Alışveriş listesi
 

Kahvaltılık

24 yumurta

1 paket tereyağı

1 paket zeytin

4 adet ekmek

1 sucuk

1 paket siyah çay

1 paket yeşil çay

1 kavanoz bal

1 kg şeker

1 kg kahve

 

Sebze

3 kg domates

1/2 kg yeşil biber

3 kg patates

2 kg soğan

1/2 kg sarımsak

1 kg patlıcan

1 kg kabak

2 demet maydanoz

2 demet marul

24 adet limon

 

* Su tüketimini düşünerek yeşillik miktarını azaltabilirsiniz. Ya da yeşillikleri marinadayken yıkayıp kurutup saklamak daha pratik olabilir.

 

Yemeklik

6 paket makarna

3 kavanoz sos

 

Tatlı

3 kg yoğurt

1 kutu tahin

1 kutu üzüm pekmezi

 

Meyve

3 kg elma

3 kg armut

3 kg üzüm

2 kg muz

 

Temizlik malzemeleri

1 deterjan (denize zarar vermeyen)

2 temizlik süngeri

2 temizlik bezi

8 rulo kağıt

8 adet tuvalet kağıdı

2 paket jumbo boy çöp torbası

1 paket kilitli poşet


 

Büyük alışveriş sonrası buzdolabına yerleşmek sizi zorlayabilir. Farklı boylarda kapaklı kaplar ve sepetler dolap içini düzenlemenize yardımcı olur.

Bazı sebze ve meyveler uygun koşullarda saklanınca buzdolapları dışında da uzun süreler dayanabilir. (Domates, biber, salatalık, limon, patlıcan, muz, elma, armut, koyu kırmızı sert erik gibi.) Yumurta, salça, ketçap, mayonez, hardal, açılmamış kutu süt, konserve et ve peynirler, kurutulmuş ya da tütsülenmiş et ve balıklar, kurutulmuş tarhana, kavanozda zeytinyağı içine konulmuş peynirler vs. gibi pek çok gıda da buzdolabı gerektirmez.