Armanın kontrolü
Naviga
5.02.2021
A | a
Armanın kontrolü

Özellikle sert havalarda yelken yaparken direğe, çarmıh ve ıstralya gibi bağlantı ekipmanına ağır yük biner. Diğer metaller gibi gücü de ömrü de sonsuz olmayan bu ekipmanın dayanıklılığının sınırlarını zorlamayın, düzenli olarak kontrol edin.   

YAZI: MURAT YAHYAOĞLU (KAYRA YELKEN)

Çarmıh ve ıstralya gibi bağlantı ekipmanının ne zaman değiştirilmesi gerektiğini nasıl bilebiliriz? Bu konuda birçok fikir var. Ancak işe asıl olarak şu çerçeveden bakmalıyız: Yılın altı haftası seyre çıkan bir tekne ile dünya seyahatindeki teknenin armasına binen aşındırıcı güçler ve yıpranma tabiî ki bir olamaz. Koydan koya en fazla 4 bofor hava ile seyahat eden bir tekne ile Ege Denizi’nin orta hattında sürekli olarak seyahat eden tekne de bir olamaz. Bunun bir taksimetresi olmadığına göre bizim üzerimize düşen her yıl düzenli olarak tüm armamızı cundasından omurga bağlantılarına kadar kontrol etmek ya da ettirmektir.
Önce teknemizin güverte ve gövde bağlantılarından başlayalım. Günümüz teknelerinde bu bağlantılar omurganın yanı sıra güverte üzerinde de bütünleşik yapı oluşturulması açısından flanşlarla irtibatlandırılır. (Ahşap yapılı teknelerde bordadan küpeşteye uzanan bağlantılar kullanılır.) Bu bağlantıların omurgaya eklendiği noktalarda çatlaklar ve korozyon olup olmadığı kontrol edilmelidir. İkinci adımda bu bağlantıların liftinleri kontrol edilir. Liftinlerin kaynayıp kaynamadığı ileri geri bir-iki hareketle kontrol edilir, üzerinde çatlaklar oluşup oluşmadığına bakılır. Liftinlerdeki kopilyaların da yerlerinde olup olmadığı ve sağlıkları kontrol edilmelidir. Liftinlere bağlı terminallerde de çatlak kontrolleri yapıldıktan sonra sıra terminallere gelir. Terminal diplerinden çarmıhın tel atıp atmadığı kontrol edilir. Bu çelik teller her zaman ihtiyacın üzerinde toleranslı olarak monte edildikleri için tek tel atınca tamamen kopmaz ama artık canı burnuna gelmiş demektir. Hemen yeni tellerle değiştirilmelidir. Asla onarmaya kalkılmamalıdır. Zira bu kusur telin genelindeki metal yorgunluğunun da işaretidir. Çarmıh ve ıstralya telleri size önceden uyarılarda bulunur. Zamanında algılayıp yakalarsanız, başınıza büyük işler gelmesini engellersiniz.

Çatlakları görmenin en temel yolu yüzeyleri temizleyip büyüteçle bakmaktır ama yüzey temizliği ve çizikler tam olarak durumu algılamanızı engelleyebilir. Metallerdeki yüzey çatlaklarını ortaya çıkarmak için üç aşamalı spreyler geliştirilmiştir. İlk aşama sprey yüzeydeki tüm pürüz ve çiziklere kadar nüfuz eden temizleyici görevi görür. İkinci aşama spreyi gözle de göremediğimiz çatlak ve çiziklere nüfuz eden ince renkli bir sıvıdır. Son aşama spreyi de ikinci aşama sıvısını renkli hale getirerek çatlakların görünür olmasını sağlayan bir kimyasaldır. Böylece tüm metal yüzeydeki çatlaklar ortaya çıkar.




Teknedeki tüm bağlantı yerlerini kontrol edelim:
Sancak ve iskele çarmıh omurga bağlantıları, güverte bağlantıları, liftinler. Diagonal çarmıhlar, liftin ve terminalleri. (Üst diyagonallerdekiler de kesinlikle kontrol edilmeli.)
Kıç ıstralya güverte ya da kıç ayna bağlantıları. (Teknenin içerisinden kıç altından da kesinlikle kontrol edilmeli. Özellikle gözden kaçan bir bölge olduğu için korozyonlar, çürükler ve fiber elyaf kırıkları gözden kaçabiliyor.
Baş ıstralyanın güverte bağlantısındaki ek mafsallar ve bağlantı civataları da (genelde zincirliğin içerisinden görebiliyorsunuz) kontrol edilmelidir.
En çok başa gelen sıkıntılardan biri de baş ıstralyada oluşan aşınmalardır. Zira direk tepesindeki terminallerin gözden uzak kalmasının yanı sıra sarma sisteminin baş ıstralyanın üzerinde hareket ediyor olması ve sürekli bir burulma direncine maruz kalması baş ıstralyayı daha da riskli hale getirmektedir.
Özetle her yıl mutlaka en az bir kere direk tepesine çıkılıp hem baş ıstralya terminali hem telleri hem de sancak ve iskele çarmıh tellerinin sonlandırma terminalleri daha önce belirttiğimiz doğrultuda kontrol edilmelidir. Ayrıca bu terminallerin direkteki bağlantı noktalarında aşınmalar olup olmadığı muayene edilmelidir. Alüminyum ve krom malzemenin sürekli birlikteliklerinden kaynaklanan aşınmalar ve çürümeler olacağını unutmamalıdır.
www.kayrayelken.com