Popüler Konular : Haziran navigasyon... | Bodrum'da Radisson f... | Viaport Marina Tuzla... | Naxos ve Paros... |
Tekne stabilitesi
Naviga
6.04.2021
A | a
Tekne stabilitesi

Tekne stabilitesi tasarımcıların işi diye düşünebilirsiniz. Aslında tekne alırken bile dikkat edilmesi gereken önemli konulardan biridir. Stabilite gerçeğini işleyeceğimiz bu yazıda gemi mühendisleri kadar detaylı yaklaşmadan herkesin anlayabileceği bir dilde fiziksel gerçeklerle açıklamaya çalışalım.  

YAZI: MURAT YAHYAOĞLU (KAYRA YELKEN)



Tekne stabilitesi ve alabora olma riski, can sağlığı, daha iyi bir performans ve de seyir konforu açısından çok önemlidir. Teknelerin bir ağırlık merkezi ve bir de yüzdürme merkezi vardır. Ağırlık merkezi adından da anlaşılacağı gibi tüm ağırlığın merkezidir. Yani üç boyutlu olarak ağırlığın orta noktasıdır. Yüzdürme merkezi de teknenin su altında kalan boş hacminin geometrik olarak orta noktasıdır. Tekne su üzerinde düz durduğu an ağırlık merkezinin ve yüzme merkezinin teknenin ortalarında ve birbirlerine yakın olması beklenir. Ağırlık merkezi tekneyi aşağı doğru basarken, yüzdürme merkezi de yukarı doğru çeker.


Tekne bir tarafa doğru yattığında yüzdürme merkezi, teknenin fiziki orta hattından ve ağırlık merkezinden uzaklaşır. (Ağırlık merkezi teknede hareketli nesneler yoksa değişmez ancak sıvıların hareketi ağırlık merkezini değiştirebilir.) Bu durumda bu iki kuvvet  teknenin kendiliğinden düzelmesini sağlayacak şekilde hareket eder. Eğer sintinede su varsa, temiz su, pis su ve mazot tankları uygunsuz şekilde doluysa, teknenin güvertesinde uygunsuz ağırlıklar varsa işler değişir.



Ağırlık merkezi tekne yattığında merkezden uzaklaşır ve yüzdürme merkezi ile beraber aynı yönde çalışmaya başlayıp tekneyi alabora etmeye doğru gider.
Yelkenli teknelerin altında salmaları olduğu için stabiliteleri çok daha yüksektir. Rüzgârla ya da 4-5 metrelik dalgalarla alabora olamazlar. (Türkiye sularında neredeyse imkansız.) Motoryatlarda ve ahşap teknelerde ise bu avantaj olmadığından ağırlık merkezi oldukça yukarıdadır. Bu da dalgayı yandan aldıklarında alabora riskini artırır. Yüksek hızlı motoryatların plane yapabilmek için deplasmanlarının (su altında kalan kısımları) az olması ciddi bir stabilite sorunu yaratır. Ağırlık merkezi ne kadar yüksekte olursa teknenin alabora olma riski o kadar artar.



“Pekiyi tüm bunların eşliğinde alabora olmamanın anahtarı nedir?” diye soracak olursak: Yelkenli teknede yanal büyük dalgalara bordadan yakalanmamak önemli. Unutmayın yelkenli bir tekneyi tek başına rüzgâr alabora edemez.
Motorlu tekne de ise risk daha fazladır. Boyuna göre 2-3 metrelik yükseklikteki dalgalarda bile bordadan alınan dalgaların sizi alabora etme riski vardır.
Ülkemizde sıklıkla gördüğümüz ahşap teknelere sonradan eklenen üst yapılar oldukça düşündürücüdür. Özellikle günübirlik tur teknelerinde göreceğiniz üst yapıların bazıları üzerine 20-30 kişi çıkınca daha da riskli olabilir. Bu tip teknelerle seyahatten kaçınmalıyız.
Özellikle küçük teknelerde çok fazla alabora kazaları ile karşılaşıyoruz. Beklenmedik şekilde sert havaya yakalandıysanız, ağırlık merkezinizi alçakta tutmak için yolcuları tekne zeminine oturtun.
www.kayrayelken.com


Örnek 1: Yelkenli tekne stabilite eğrisi. Bu eğrinin ait olduğu teknede 130°’ye kadar alabora olma riskinin olmadığını görüyoruz



Örnek 2: Motoryat stabilite eğrisi. Bu stabilite eğrisinden motoryatların birinin 50° diğerinin de 90° yattığında alabora olabileceğini görüyoruz





 
Etiketler :
 
           
 
SİTEDE ARA
               
Naviga Yayınları
 
 
 
HAVA DURUMU
İSTANBUL   MUĞLA   GÖCEK
İZMIR WEATHER   MARMARIS WEATHER   ANTALYA
 
FIRTINA TAKVİMİ
03 Haziran Filizkoparan Fırtınası (3 Gün)
10 Haziran Ülker Doğumu (3 Gün)
22 Haziran Gündönümü
27 Haziran Kızılerik
28 Haziran Fırtına (2 Gün)

 
TAKVİM
25
HAZİRAN
J70 Trofesi 3. Ayak
Yer:turgutreis
Tarih:25-27 Haziran
25
HAZİRAN
Cumhurbaşkanlığı 2. Uluslararası Yat Yarışları
Yer:Muğla
Tarih:25-27 Haziran
 
 
NAVİGA ÜYELİK
okuyucu@navigamagazin.com Adres: Kalamış Fener Cad. İskele Sok. (Gamze Sok.) No: 2 Kalamış 34025 Kadıköy-İ
NAVİGA E-BÜLTEN
 
Tasarım & Kodlama: Tekklik Bulut ve Internet Hizmetleri