Popüler Konular : Kraken Yachts... | Kraken K505... | Eylül navigasyon... |
Yelken deyip geçmeyin
Naviga
1.07.2021
A | a
Yelken deyip geçmeyin

Yelken deyip geçmeyin


Yelkenim çok mu eskidi, yenisini mi almalıyım, tamir mi ettirmeliyim? Daha ne kadar idare eder? Yenisini seçerken nasıl karar vermeliyim? Sorular çok, yelken seçimi zor. Kesimi, kumaşı, ömrü, formu gibi parametreleri birlikte değerlendirelim.
 
YAZI: MURAT YAHYAOĞLU (KAYRA YELKEN)

Sezonun en durgun zamanlarını yaşıyoruz. Hava ya esmiyor ya da fırtına gibi esiyor, çok yağmur yağıyor, kar-soğuk derken denizden uzaklaşıyoruz şu günlerde. Yaz hayallerimizi kurarken bir yandan da eksikleri gidermenin en iyi zamanı olduğunu biliyoruz. Üstelik malzemecilerin, ustaların ve yelken atölyelerinin de en sakin dönemleri.
Bu arada eğer teknenizi kışlamaya aldıysanız, yelkenlerinizi ne yaptınız? Tamirat ve bakım konularını hallettiniz mi? Yelkenlerinizin iyice deforme olmuş parçalarına takviye yaptırmak, sökülen, çürüyen dikişlerin yenilemek gerekir. Eğer bu tip küçük bakımları ihmal ederseniz seyrin en keyifli anında önce yelkenlerinizin dikişlerinin açıldığına ardından yırtıldığına şahit olabilirsiniz. Doğrusu bu pek de istenen bir şey değildir ama ihmal ettinizse sonu bellidir.
Sezon sonunda bazılarımız yelkenlerinin bakım işlerini profesyonel yelken firmalarına emanet ederler. Bunun için sökme, yıkama ve bakımları da içeren paket anlaşmalar yapılır.
Yelken firmaları yelkenlerinizi doğru karışımlarla yıkayıp kuruttuktan sonra bakımlarını yapar, onarır. Ve elbette yelkeninizin durumu iyi değilse, size yeni yelken almanızı tavsiye ederler.
 
Yelkeninizin değişim zamanının geldiğini nasıl anlarsınız, göstergeleri nelerdir?
Dacron kumaş için gösterge şunlar olabilir: Kumaşı elinizle buruşturduğumuzda katur kutur kırılma sesleri alıyorsanız ve kumaşın yüzeyinde tüylenmeler görüyorsanız, daha da ileri seviye olarak tellenmeler, elenmeler görmüşseniz artık o kumaşın değişme zamanı gelmiş demektir.
Bu sorunlar bazı bölümlerinde yamalarla panel değişimleri ile çözülebilse de bazı bölümlerindeki kumaş deformasyonları maalesef çözülemez. Örneğin; güngörmez yakası ya da eteğindeki deformasyonlardan yelkenlerinizi küçülterek kurtulabilirsiniz. Ama orta kısımlarındaki deformasyonlarda panel değişim denemeleri maalesef çözüm olmaktan çok uzak. Zira rüzgâr yükü yelkene bindiğinde formu bozulur.
Neden derseniz yeni kumaşın esnekliği ile eskimiş kumaşın esnekliği bir olmadığından form tutturmak mümkün olmaz. Eğer lamine kumaşlı bir yelkeniniz varsa iş daha da karmaşık hale gelir. Zira lamine kumaşlar en az üç tabakadan oluşur. Bu tabakalar birbirinden ayrılıp delaminasyon başladığında yine panel değiştirmekten ya da yama yapmaktan başka çare kalmaz.
Yapılması gereken tamiratları ihmal eder görmezden gelirseniz, işin sonunda o kıymetli zamanınızda teknenizle seyahat ederken dikişlerde açılma, yelkenlerinizde yırtılma olması kaçınılmazdır. Onun için güneşliğinizden güngörmez ve alt yaka iplerine, oradan karula, mandar yakası ve ıskota yakası bağlantılarına kadar, tüm noktaların kontrol edilip düzeltmelerin yapılması gerekir.
Yeni yelken yaptırmaktan başka çare kalmadı diyelim, seçerken nasıl karar vereceğiz? Eğer performans peşinde değilsek, crosscut kesimli (en temel haldeki yelken kesimidir) dacron bir yelken tüm ihtiyacınızı giderir. Dacron kumaş en uzun ömürlü seçenektir (kullanıma göre 10-12 yıl). Ancak gerek kumaş özelliği olarak gerekse crosscut kesim sebebiyle orijinal formunu en fazla iki yıl korur. Hele iki-üç kere 30 knot üstü havaya girerseniz formu anında bozulur. Yani crosscut dacron yelkenleri uzun yaşam ömürlü ancak kısa form ömürlü yelkenler olarak tanımlayabiliriz.
Biraz daha uzun ömürlü bir yelken formu istiyorsak radyal kesime geçmek gerekir. Radyal kesim için maalesef standart dacron kumaş kullanılamıyor. Zira dacronun örgü tipi çapraz gerilimleri kaldırmıyor. Bu amaç için üretilmiş özel kumaşlar var. Genelde proradial olarak adlandırılan bu kumaşlar, dacron gibi polyester hammadde ile üretilmiş ama dokuma ve yoğunluk olarak radyal kesime uygundur.  %50 kadar daha fazla ücret ödersiniz ama yelkeninizde iki katı bir form ömrü satın almış olursunuz. Yelkenin kumaş ömrü yine aynı olacaktır. Yani konuya neresinden baktığınıza göre performans olarak daha ucuza, ömür olarak daha pahalıya yelken aldım diyebilirsiniz.
Biraz daha kısa yelken ömrüne razıyım ama daha uzun bir form ömrü ve yüksek havada da bozulmayan bir yelken istiyorsanız lamine kumaşlara geçebilirsiniz. Lamine kumaşların başlangıç seviyeleri taffetta (sentetik, kaygan ve su geçirmez yüzeyli bir malzeme) ile lamine edilmiş, içerisinde polyester, Technora ya da Dyneema, örgülerin olduğu, her üretici tarafından farklı isimler verilen kumaşlardır. Formlarını dacron kumaşlara göre bozulmadan daha uzun süre koruyabilen ancak kumaş ömürleri daha kısa yelkenlerdir. Eğer performans tutkunuysanız bu tip yelkenler tam sizin içindir. Ancak birkaç sene içerisinden bozulan laminasyonları sebebiyle yelkenlerinizin kullanılamayacak hale geleceğini de unutmayın. Kesim olarak da yine daha iyi bir form istiyorsanız, maliyeti biraz daha yüksek radyal kesimi ya da çok da önemli değil diyorsanız, yine crosscut kesimi tercih edebilirsiniz. Bu tip yelkenleri uzun ömürlü kullanmak için, tuzlu sudan arındırıp hep kuru tutmanız, kullanmadığınızda indirip muhafaza etme konusu daha da önem kazanıyor. Zira laminasyon sebebiyle bu kumaşlar daha hassas hale geliyorlar.
Bu yazıdaki konumuzun dışında ama işi daha da ileriye yarışçılık boyutuna getirmek istediğinizde seçenekler daha da renkleniyor. Bu seviyede orsa yakasından ıskota yakasına kadar, mandar yakasından karula yakasına kadar karbon liflerin yer aldığı tümleşik yapılı yelkenler ve oldukça kompleks yapılar ortaya çıkar. Sürekli teknolojik bir yarışın olduğu bu alanda yenilikleri takip edip yarışın içinde yer almak bayağı maliyetli oluyor bilesiniz.
www.kayrayelken.com





Etiketler :
 
           
 
SİTEDE ARA
               
Naviga Yayınları
 
 
 
HAVA DURUMU
İSTANBUL   MUĞLA   GÖCEK
İZMIR WEATHER   MARMARIS WEATHER   ANTALYA
 
FIRTINA TAKVİMİ

01 Ağustos Fırtına

05 Ağustos Fırtına (3 gün)

12 Ağustos Fırtına

14 Ağustos Fırtına (3 Gün)

19 Ağustos Leyleklerin Dönüşü

22 Ağustos Çaylak

31 Ağustos Mircan

TAKVİM
23
EYLÜL
20. Yıl Bosphorus Cup
Yer: İstanbul Boğazı
Tarih:23-26 Eylül
28
EYLÜL
Grand Pavois La Rochelle
Yer:La Rochelle, Fransa
Tarih:28 Eylül-3 Ekim
 
 
NAVİGA ÜYELİK
okuyucu@navigamagazin.com Adres: Kalamış Fener Cad. İskele Sok. (Gamze Sok.) No: 2 Kalamış 34025 Kadıköy-İ
NAVİGA E-BÜLTEN
 
Tasarım & Kodlama: Tekklik Bulut ve Internet Hizmetleri